Θέματα

Κρίσεις πανικού

Αποτελούν έναν από τους συνηθέστερους λόγους για τον οποίο κάποιος θα ζητήσει βοήθεια ειδικού. Οι κρίσεις πανικού είναι διακριτές σε περιόδους έντονου φόβου ή δυσφορίας που εμφανίζονται αιφνίδια και συνοδεύονται από αίσθημα παλμού, εφίδρωση, τρόμο, αίσθημα ασφυξίας, ναυτία, αίσθημα ζάλης, αίσθημα ότι κάποιος θα τρελαθεί ή θα πεθάνει. Δεν εμφανίζεται παντα σε σύνολο των παραπάνω συμπτωμάτων και κάθε κρίση δεν ξεπερνά συνήθως τα 10΄. Όταν οι κρίσεις είναι επαναλαμβανόμενες και ξεπεράσουν το χρονικό διάστημα του ενός μήνα τότε πια μιλάμε για διαταραχή πανικού. Μεμονωμένες κρίσεις αποτελούν περισσότερο μια προειδοποίηση του οργανισμού μας ότι τα επίπεδα του άγχους αρχίζουν να μην είναι διαχειρίσιμα, αν όμως περιπρεχθεί η κατάσταση με φοβίες, συνηθέστερα αγοραφοβία, επιβάλλεται η έγκαιρη θεραπευτική παρέμβαση. Ο συνδυασμός της θεραπευτικής αγωγής (αντικαταθλιπτικά και μικρή δόση ηρεμιστικών) με παράλληλη ψυχοθεραπεία αποτελεί τη θεραπεία εκλογής και η διάρκειά της ποικίλλει ανάλογα με τη βαρύτητα της διαταραχής.

 

Άνοια

Ο όρος αυτός καλύπτει ένα ευρύ φάσμα κλινικών συνδρόμων με προεξάρχον σύμπτωμα τη διαταραχή της μνήμης, γιατί αυτό γίνεται εύκολα αντιληπτό από το περιβάλλον αλλά αφορά και σε άλλες νοητικές λειτουργίες όπως προσοχή – προσανατολισμός- συγκέντρωση. Καποιοες φορές, ιδίως σε κάποια πρωιμότερα στάδια, μπορεί να υπάρχουν μόνο διααραχές στη συμπεριφορά του ατόμου γι’ αυτό η ευαισθητοποίηση του περιβάλλοντος και η έγκαιρη διάγνωση παίζει καταλυτικό ρόλο στην έκβαση κι αυτής της διαταραχής που παιρνει διαστάσεις επιδημίας λογω και της αύξησης του προσδόκιμου ζωής. Η αιτιολογία της νόσου δεν έχει αποσαφηνιστεί πλήρως, το τελικό όμως αποτέλεσμα είναι η εκφύλιση ή νέκρωση των νευρικών κυττάρων με αποτέλεσμα τη διαταραχή στην εγκεφαλική λειτουργία που αφορά τόσο στη νόηση όσο και στην κινητικότητα του ατόμου που τελικά οδηγεί στην αναπηρία. Εδώ ανήκει η γνωστή νόσος του Alzheimer, η άνοια της v. Parkinson, η νόσος με σωμάτια Lewy, η αγγειακού τύπου άνοια (που σχετίζεται με την ύπαρξη αγγειακών παραγόντων κινδύνου όπως αρτηριακή υπέρταση, σακχαρώδη διαβήτη, υπερχοληστερολαιμία, καρδιολογικά προβλήματα κυρίως αρρυθμίες κ.α.). Η έγκαιρη διάγνωση και η έναρξη παρέμβασης όχι μόνο φαρμακευτικά αλλα και με εκπάιδευση τόσο του ασθενούς όσο και του περιβάλλοντός του σε υιοθέτηση συγκεκριμένων συνηθειών, συντελούν σε καλύτερη πορεία, δυστυχώς όμως, όχι σε ανάιρεση των υπαρχουσών βλαβών. Γι’ αυτό, πρόληψη, διάγνωση, και αντιμετώπιση άλλων οργανικών παθήσεων, φυσική άσκηση και κοινωνικοποίηση αποτελούν ισχυρούς συμμάχους σ’ αυτόν τον αγώνα…

 

Νευρογενής Ανορεξία

Ανήκει, μαζί με τη βουλιμία, στις διαταραχές πρόσληψης τροφής και χάρις στα ΜΜΕ και τις εικόνες μοντέλων κι άλλων επαγγελμάτων κυρίως γυναικών του θεάματος που πάσχουν, έχει γίνει ιδιαίτερα γνωστή τα τελευταία χρόνια. Πρόκειται για βαρειά και δυνητικά θανατηφόρα διαταραχήκαθώς η πάσχουσα, κατά κύριο λόγο, έχει έντονα διαταραγμένη εικόνα και αντίληψη του σώματος της με αποτέλεσμα να επιβάλλει στον εαυτό της αυστηρή δίαιτα που καταλήγει σε υπισιτισμό. Επειδή είναι μια κατάσταση που συχνά συνυπάρχει με κατάθλιψη, η αγωγή με αντικαταθλιπτικά μπορεί να δώσει μια πρόσκαιρη ανακούφιση. Η ψυχοθεραπεία, κυρίως γνωσιακή – συμπεριφορική, για τη μεταβολή των στάσεων και των συνηθειών της ασθενούς όσο και η θεραπεία οικογένειας για την ομαλοποίηση των προβλημάτων στις σχέσεις μπορεί να οδηγήσει σε άμβλυνση των συμπτωμάτων.

 

Σχιζοφρένεια

Μια λέξη συνυφασμένη με τη ψυχιατρική και το ψυχίατρο, ένας όρος που προκαλεί φόβο ακόμη και τώρα στο άκουσμά του, συνδεδεμένη με εικόνες ασύλου και εξαθλίωσης. Καλύπτει ένα φάσμα διαταραχών με συμπτώματα όπως παραληρηματικές ιδέες (= εσφαλμένες πεποιθήσεις που βασίζονται σε διαταραχή ερμηνείας της πραγματικότητας), ψευδαισθήσεις (διαταραχή αντίληψης εξωτερικής και εσωτερικής πραγματικότητας), αποδιοργάνωση συμπεριφοράς, συναισθηματική επιπέδωση, αβουλία, ανηδονία. Επειδή οδηγεί σε γνωστική, επαγγελματική και κοινωνική δυσλειτουργια και όλα αυτά σε νεαρές ηλικίες (συνηθέστερα μέχρι τα 25) η έγκαιρη διάγνωση και η έναρξη της φαραμακευτικής αγωγής (που εδώ αποτελεί θεραπεία εκλογής) δίνει στους ασθενείς ποιότητα ζωής και δυνατότητα ένταξης στο περιβάλλον τους, που διαφορετικά είναι εξαιρετικά δύσκολη με αποτέλεσμα και τα υψηλά ποσοστά αυτοκτονίας της νόσου.

 

Κατάθλιψη

Μια από τις λέξεις που ακούγονται πιο συχνά, ιδιαίτερα τα τελευταία χρόνια, στη χώρα μας. Παρ’ όλ’ αυτά η κατάθλιψη δεν ταυτίζεται με τη θλίψη, ούτε με τις ‘μαύρες μας’ που κάποιες φορές είναι φυσιολικό να έχουμε σε κάποιες δύσκολες φάσεις της ζωής μας. Η κατάθλιψη επίσης δεν έχει μόνο ψυχολογική, αλλά πολύ περισσότερο βιολογική συνιστώσα: το σώμα μας είναι ‘βαρύ’, ΄άτονο, ‘άδειο’, οι βιορρυθμοί αργοί, ο ύπνος και η όρεξη εμφανίζουν διαταραχή (συν μείωση, αλλά σε κάποιες περιπτώσεις και αύξηση στην ‘άτυπη’ κατάθλιψη) η διάθεση σταθερά ‘πεσμένη’ για τουλάχιστον μία εβδομάδα σύμφωνα με τα διαγνωστικά κριτήρια, και αυτό δεν πρέπει να οφείλεται στη χρήση ψυχοδραστικών ουσιών ή σε μία άλλη οργανική κατάσταση. Η κατάθλιψη επίσης δεν επηρεάζετια από εξωτερικούς παράγοντες. Οι μελέτες δείχνουν ότι οι άνθρωποι με (ή που τείνουν στην) κατάθλιψη απαντούν συναισθηματικά πολύ πιο έντονα στα δυσάρεστα, παρά στα ευχάριστα γεγονότα, αλλά μετά από ένα σημείο δεν υφίσταται αυτή η απάντητικότητα και έχουμε την απάθεια που είναι ουσιαστικά και το πιο δυσκολα αναστρέψιμο σύμπτωμα. Ας μην ξεχνάμε επίσης ότι η κατάθλιψη είναι μία θανατηφόρα διαταραχή με ένα μεγάλο ποσοστό να αποπειράται ή να διαπράττει αυτοκτονία. Αν δε, συνυπολογίσουμε και άλλες αυτοκαταστροφικές συμπεριφορές όπως παράτολμη οδήγηση, κατάχρηση αλκοόλ και ουσιών, πλημελλή φροντίδα εαυτού (κακή διατροφή και φυσική κατάσταση), καταλαβαίνουμε ότι οι επιπτώσεις της κατάθλιψης είναι πραγματικά σημαντικές. Αυτοάνοσα νοσήματα, χρόνια επώδυνα ή μη σύνδρομα, θυρεοειδοπάθεια, κινητικοί περιορισμοί είναι κάποιες από τις οργανικές καταστάσεις που προδιαθέτουν στην κατάθλιψη και ας μην ξεχνάμε την επιλόχειο κατάθλιψη όπως και τους ηλικιωμένους όπου η μη έγκαιρη αντιμετώπιση της οδηγεί σε ανοϊκές συνδρομές. Η έγκαιρη διάγνωση και η σωστή αντιμετώπιση (πρωταρχικά εδώ με φαρμακευτική αγωγή και στη συνέχεια ψυχοθεραπεία) παίζουν καταλυτικό ρόλο όχι μόνο στην έκβαση της διαταραχής αλλά στην ίδια την ποιότητα και στη διάρκεια της ζωής του ασθενούς.